آموزشی

سیستم کنترل خودرو در سراشیبی و سرازیری

سیستم کنترل

پیشرفت روزافزون تکنولوژی طی چند دهه اخیر، تاثیر چشمگیری روی صنعت خودرو داشته و باعث شده تا خودروهای تولید شده توسط خودروسازان شاخص، در مقایسه با گذشته از آپشن‌‌ها و امکانات بسیار متنوع تری برخوردرا باشند. بخشی از این آپشن‌ها مربوط به امکانات رفاهی بوده و برخی دیگر مربوط به تجهیزات امنیتی خوروها می‌شود. در این میان یکی از سیستم‌هایی که طی چند سال گذشته محبوبیت فراوانی میان خودروهای مطرح بازار مخصوصا خودروهای شاسی بلندها بدست آورده، سیستم کنترل حرکت در سراشیبی (DAC) و سیستم کنترل حرکت در سربالایی (HAC) است. چنین سیستم‌هایی بوسیله اطلاعاتی که از حسگرهای مختلف بدست می‌آورند مجموعه تعلیق، گیربکس و ترمزهای خودرو را تحت تاثیر قرار داده و در جاده‌های کوهستانی یا حتی فضای شهری به کمک راننده خواهند آمد.

بازار آپشن ها و امکانات متعدد و سیستم هایی که در رانندگی در مسیرها و شهر کاربردی ندارند داغ است و به ابزاری برای رقابت خودروسازان تبدیل شده است. این سیستم‌های هوشمند کمکی و الکترونیکی متعددی که برروی مدل‌هایSUV نصب می‌شوند امروزه می‌توانیم بعضی از این سیستم‌های کمکی را در SUVهای کوچک و جمع و جور نیز مشاهده کنیم و ظاهرا مشتریان هم به وجود این آپشن‌ها در اتومبیل خود اهمیت زیادی می‌دهند؛ حتی اگر از آن استفاده نکنند! در ادامه قصد داریم سیستم‌های HAC و DAC را برایتان شرح داده و شما را با نحوه عملکرد و جزییات آن‌ها آشنا کنیم؛ بنابراین اگر شما هم جز کسانی هستید که می‌خواهید در مورد سیستم کنترل حرکت در سراشیبی و سیستم کنترل حرکت در سربالایی اطلاع بیشتری کسب کنید در ادامه با ما همراه باشید.

سیستم کنترل خودرو

سیستم کنترل خودرو در سراشیبی (HAC)

HACکه از سرواژه های عبارت Hill-start Assist Control گرفته شده است، به راننده کمک می کند تا زمانی که در یک سراشیبی متوقف است و قصد دارد شروع به حرکت به سمت بالا کند، از حرکت رو به عقب خودرو جلوگیری شود. مطمئنا برایتان پیش آمده که در یک جاده کوهستانی یا حتی در خیابانی با شیب رو به بالا رانندگی کرده باشید ؛ در این جاده ها اگر بخواهید پس از یک توقف کامل مجددا حرکت خود را آغاز کنید، خودروی شما در اکثر مواقع به سمت عقب کشیده شده و رانندگی را برایتان سخت خواهد کرد.

چگونگی عملکرد سیستم HAC

در این مواقع اگر خودروی شما فاقد سیستم HAC باشد، ممکن است با افراد یا ماشین هایی که در پشت خودرو قرار دارند، برخورد کرده و خسارات فراوانی را بوجود بیاورید.
در چنین مواقعی جای خالی یک سیستم امنیتی مانند HAC که از حرکت روبه عقب خودرو جلوگیری کند ، به شدت حس میشود. برخلاف سیستم DAC که مسئولیت کنترل حرکات خودرو در سرازیری ها را برعهده دارد ، سیستم HAC به شما کمک میکند تا پس از ایست کامل در یک سربالایی، زمانی که قصد حرکت مجدد دارید بتوانید بدون هیچ مشکلی به مسیر خود ادامه دهید.

سیستم کنترل

سیستم کنترل خودرو در سرازیری (DAC)

سیستم Downhill Assist Control یا همان کنترل پایین آمدن از سراشیبی، یکی از تجهیزاتی است که در چند سال اخیر مورد توجه بسیاری از کمپانی‌های خودروسازی قرار گرفته و معمولا این سیستم را علاوه بر شاسی‌بلندهای بزرگ و فول‌سایز، روی SUVهای جمع و جور شهری نیز عرضه می‌کنند که با نام‌های اختصاری مختلفی از جمله DAC و یا DSR شناخته می‌شود.

همان‌طور که می‌دانید، پایین آمدن از یک سراشیبی، خصوصا اگر سطح آن از نوع ناپایدار و لغزنده باشد، کار دشواری است و این مسئله نه‌تنها به مهارت راننده، بلکه به قابلیت‌های خودرو (خصوصا سیستم ترمز آن) نیز بستگی دارد. شاید از نظر خیلی‌ها انجام این کار ساده باشد و این‌طور فکر می‌کنند که با سنگین‌کردن دنده و کنترل صحیح ترمز می‌توان فرود موفقی را انجام داد اما نباید این مسئله را فراموش کنیم که ترمزگیری پی در پی و مداوم، باعث بالا رفتن دمای لنت و همچنین دیسک ترمز می‌شود و این امر قدرت ترمزگیری را تا حد محسوسی کاهش می‌دهد، تا جایی که ممکن است دیگر توان موثر خود را از دست بدهد. همچنین قفل شدن ناگهانی یکی از چرخ‌ها هنگام فرود از تپه و سراشیبی، باعث سر خوردن خودرو و یا انحراف آن از مسیر می‌شود که طبیعتا خطرات زیادی را در پی دارد اما وجود سیستم DAC در اتومبیل، باعث می‌شود که این فرآیند با راحتی و البته اطمینان بیشتری انجام شود.

سیستم کنترل

هنگامی که خودرو در شیب شدیدی قرار دارد، تا شما بخواهید شروع به حرکت کنید یعنی ترمز دستی را رها کنید یا پا از روی ترمز بردارید و پا روی گاز خودرو بگذارید و اقدام به گاز دادن کنید، خودرو مقداری به عقب می‌رود یا در خودروهای دنده دستی اگر عکس‌العمل شما در نیم کلاچ کردن ضعیف باشد، خودرو مقداری به عقب می‌رود که اگر خودرویی پشت سر شما باشد یا عابری پشت سر شما در حال عبور باشد، با عقب رفتن خودرو، امکان برخود با آن‌ها را دارید که باعث ایجاد خسارت می‌شود. حال این مشکل با HAC کاملا برطرف می‌شود. این سیستم به کمک شما می‌آید تا از طریق چند سنسور، شیب را تشخیص داده و وقتی که شما پدال ترمز را رها می‌کنید خودرو (بر خلاف خودروهایی که به این سیستم مجهز نیستند) به عقب نمی‌رود و سر جای خود می‌ایستد. اگرچه شما پدال ترمز را رها کردید و حتی از ترمز دستی هم استفاده نمی‌کنید اما هنوز این سیستم از نیروی ترمز استفاده می‌کند و اجازه نمی‌دهد خودرو به سمت عقب برود تا زمانی که شما اقدام به فشار دادن پدال گاز نکنید خودرو تکان نمی‌‌خورد، اما با فشار دادن پدال گاز خودرو بدون حرکت به عقب، شروع به حرکت می‌کند.

سیستم کنترل

چگونگی عملکرد سیستم کنترل DAC

عملکرد سیستم DAC به این صورت است که ابتدا باید سرعت اتومبیل خود را به کمتر از 25 کیلومتر در ساعت برسانید (در بعضی از خودروها، حد مجاز سرعت برای فعال‌سازی این سیستم مشخص شده است) و سپس با فشردن کلید DAC، پای خود را از روی پدال گاز و ترمز بردارید. از این لحظه به بعد، گیربکس خودرو در حالت سنگین قرار می‌گیرد و سرعت پیشروی خودرو به طور هوشمند و اتوماتیک با درگیر کردن ترمزها، کنترل می‌شود و تنها وظیفه شما این است که کنترل فرمان را در دست داشته باشید. سیستم DAC با کمک سامانه ESP و EBD از قفل شدن چرخ‌ها‌ یا انحراف خودرو جلوگیری می‌کند و اتومبیل را با یک سرعت نسبتا ثابت و البته ایمن و مطمئن، به پایین سراشیبی هدایت می‌کند. سپس با فشار دادن مجدد دکمه DAC می‌توانید سیستم را خاموش کنید و به حرکت خود ادامه دهید. توجه داشته باشید که در اکثر خودروها، علامت دکمه DAC به شکل یک اتومبیل است که روی سراشیبی قرار گرفته است و معمولا با فشار دادن دکمه و فعال شدن سیستم، علامت آن نیز به صورت چشمک‌زن روی صفحه آمپر مشخص می‌شود (در بعضی از خودروها آلارم صوتی نیز دارد). تجربه نشان داده است که سیستم کنترل پایین آمدن از سراشیبی نیز بدون نقص نیست و گاهی عملکرد طولانی‌مدت این سیستم، موجب افزایش دمای سیستم ترمز می‌شود که در این صورت، راننده را با یک آلارم مخصوص، از مشکل به‌وجود آمده با خبر می‌سازد و سیستم به طور خودکار غیر‌فعال می‌شود!

 

سیستم کنترل
بسیاری از واردکنندگان و فروشندگان در بازار داخلی، سیستم DAC را تحت عنوان «شیب‌سنج» معرفی می‌کنند که چندان صحیح نیست، زیرا سیستم شیب‌سنج، فقط زاویه شیب را اندازه‌گیری می‌کند و ربطی به نوع و عملکرد سیستم DAC یا همان کنترل فرود از سراشیبی ندارد. علاوه بر SUVهایی چون تویوتا لندکروزر، لکسس RX350، مرسدس بنز ML، کیا سورنتو و … خودروهایی مانند کیا اسپورتیج، هیوندای ix35، هیوندای ix45، تویوتا RAV4، ب‌ام‌و X3، ب‌ام‌و X1 و میتسوبیشی ASX نیز به این سامانه مجهز هستند که البته در بعضی از آنها به عنوان یک آپشن سفارشی شناخته می‌شود.

سیستم کنترل

مزایای استفاده از سیستم کنترل ایمنی خودرو HAC و DAC

1-این سیستم ها موجب جلوگیری از تصادف در سراشیبی ها و سربالایی ها به دلیل لغزش خودرو می شوند.
2-این سیستم ها به نسبت ارزان قیمت هستند.
3-استفاده از این سیستم ها به منزله ی رانندگی با آرامش و بدون استرس است.
4-استفاده از این سیستم ها سبب افزایش عمر کلاچ خودرو و بیشتر قطعات و مصرف کمتر سوخت می شوند.
5-این سیستم ها برای خودروهایی دارای سرنشین و یا بار زیاد، کاملا توصیه می شود.
6-این سیستم ها، تنها مناسب خودروهایی که دارای جعبه دنده ی دستی هستند، مناسب است.

بنابراین به نظر می‌رسد چنین سیستم‌های امن و کارآمدی می‌توانند علاوه بر خودروهای شاسی بلند و آفرودی روی خودروهای سدان نیز تاثیر بسیار مثبتی داشته و امنیت بیشتری را برای خودرو و سرنشینان آن‌ به همراه داشته باشد.

دیدگاهتان را بنویسید