ترمز ABS نوعی سیستم در ترمز خودرو به شمار می رود که می تواند در سرعت های بالا، از انحراف خودرو و کشیده شدن آن به طرفین جلوگیری کند. در حال حاضر سیستم abs در خودروهای پیشرفته وجود دارد اما متاسفانه در کشور ایران به عنوان یک آپشن از آن یاد می شود.

اگرچه وسایل نقلیه مختلف، ویژگی‌های متفاوتی دارند؛ اما این روز‌ها بیشتر اتومبیل‌های موجود در جاده‌ها دارای سیستم ترمز ضد قفل (ABS)  هستند. هدف اصلی از این کار، نجات جان افراد در بدترین حالت ممکن است. خطای انسانی هنگام رانندگی اجتناب‌ناپذیر است؛ اما می‌توان با استفاده از سیستم ترمز ضد قفل با آن مقابله کرد. در مجموع، ABS از قفل‌شدن ترمز‌ها در هنگام قرارگرفتن تحت بار سنگین جلوگیری می‌کند. این ویژگی زمانی خیلی مفید است که راننده دیگر کنترل کامل خودرو را نداشته باشد.

اما این سیستم چگونه کار می‌کند، از چه اجزایی ساخته شده است و مزایا و معایب آن چیست؟ موضوع مقاله‌ای است که ما در M2PART  به آن خواهیم پرداخت؛ پس تا انتها همراه ما باشید.

ترمز ABS   چیست؟

ترمز ABS مخفف Anti-lock Braking System، یعنی سیستم ترمز ضد قفل است. این تکنولوژی که در اکثر خودرو‌های مدرن به کار برده می‌شود، یک فناوری ایمنی خودرو به حساب می‌آید که از قفل شدن چرخ‌ها در زمان ترمزگیری شدید جلوگیری می‌کند. با جلوگیری از قفل شدن چرخ ها، تعادل خودرو حتی در زمان ترمزگیری در سرعت های بالا نیز حفظ می‌شود. این تکنولوژی در جاده‌های خیس و یخ زده یا مسیر‌هایی که احتمال لغزش خودرو بیشتر است، نقش مهمی را در کنترل ماشین و حفظ سلامت سرنشینان بازی می‌کند. به طوری کلی، استفاده از فناوری ترمز ای بی اس مزایای زیر را برای راننده و سرنشینان دارد:

• افزایش کنترل و پایداری خودرو
• بهبود ترمزگیری در سطوح مختلف
• جلوگیری از انحراف خودرو
• کاهش فاصله ترمزگیری

سیستم ABS با جلوگیری از قفل شدن چرخ‌ها باعث حفظ کنترل و پایداری خودرو می‌شود، و با تنظیم فشار ترمز به هر چرخ، عملکرد ترمزگیری را در سطوح مختلف جاده بهبود می‌بخشد. به عبارت دیگر، ترمز ای بی اس در شرایط اضطراری به داد راننده رسیده و به حفظ تعادل خودرو و ایمنی سرنشینان کمک می‌کند.

برای مطالعه بیشتر بخوانید :سیستم ترمز خودرو چیست و مشکلات آن

 

 ترمز ABS   چه زمانی اختراع شد؟

ترمز‌های ضد قفل برای اولین بار در دهه ۱۹۵۰ روی واگن‌های راه‌آهن و هواپیما آزمایش شدند. تقریباً در این زمان، سیستم ترمز روی نمونه‌های اولیه موتورسیکلت هم اجرا شد تا از لغزش و از دست دادن کشش جلوگیری کند.

در دهه ۱۹۶۰، این سیستم در اولین خودروی فرمول یک چهار چرخ متحرک جهان مورد استفاده قرار گرفت. از آن به بعد، دایملر و مرسدس‌بنز شروع به کار روی سیستمی کردند که بتوان آن را روی خودرو‌ها اعمال کرد. پس از آزمون‌وخطای بسیار، مرسدس‌بنز از این فناوری در پیست آزمایشی دایملر در سال ۱۹۷۸ رونمایی کرد.

پس از آن بود که سیستم‌های ترمز ضد قفل در خودرو‌های بیشتری اجرا شدند. امروزه تقریباً در همه خودرو‌ها به عنوان یک استاندارد شناخته می‌شود و به‌جرات می‌توان گفت ترمز ABS ایمنی جاده‌هایی را که ما در آن رانندگی می‌کنیم بهبود بخشیده است.

آشنایی با اجزای سیستم ترمز ABS

سیستم ترمز ABS از چندین جزء کلیدی تشکیل شده است که با همکاری یکدیگر از قفل شدن چرخ‌ها در هنگام ترمزگیری شدید جلوگیری می‌کنند. اجزای اصلی سیستم ABS عبارت‌اند از:

• سنسور‌های سرعت (Speed Sensors): معمول سیستم ترمز abs زمانی فعالیت خود را شروع می کند که خطر قفل شدن چرخ ها را احساس کند. پس این سیستم باید اطلاعات کافی و دقیق از شرایط چرخ ها و نحوه حرکت شان داشته باشد. این اطلاعات از طریق سنسور سرعت به آنتی برک سیستم ترمز abs منتقل می شود. این سنسورها به طور دائم دور چرخ ها و سرعت آن ها را بررسی می کنند. محل قرارگیری سنسور سرعت در بخش های مختلف خودرو است که بستگی به مدل آن دارد. اما به طور کلی در هر چهار چرخ و بعضا در دیفرانسیل خودرو تعبیه می شود.
• شیر‌ها در ترمز ABS : شیر‌ها با تنظیم دقیق فشار ترمز اعمالی به چرخ‌ها، کمک می‌کنند که خودرو پایداری و کنترل خود را در شرایط ترمزگیری شدید حفظ کند.
• پمپ (Pump): هنگامی که شیرها فشار ترمز را کاهش می‌دهند، پمپ وارد عمل شده و فشار را مجددا افزایش می‌دهد. به عبارت دیگر، پمپ به تنظیم فشار ترمز کمک می‌کند.
• کنترلر(Controller): این یک کامپیوتر در ماشین است که اطلاعات سنسورها را تحلیل کرده و شیرها را برای تنظیم فشار ترمز کنترل می‌کند.

انواع ترمز ABS

سیستم‌های ترمز ABS بسته‌به نوع ترمز‌های مورد استفاده، از طرح‌های مختلفی استفاده می‌کنند که آن‌ها را با تعداد کانال‌ها می‌شناسند؛ درواقع به تعداد سنسورهای سرعت و سوپاپ‌هایی که به‌صورت جداگانه کنترل می‌شوند، گفته می‌شود.

ترمز ABS چهار کاناله و چهار سنسور

این مدل بهترین نوع طراحی ترمز ABS است که یک سنسور سرعت در هر چهار چرخ و یک سوپاپ جداگانه برای هر چهار چرخ وجود دارد. با این تنظیمات، کنترلر روی هر چرخ به‌صورت جداگانه نظارت دارد تا مطمئن شود که حداکثر نیروی ترمز را به‌دست می‌آورد.

ABS سه کاناله و سه سنسور

این مدل معمولاً در وانت‌هایی با ترمز ABS چهار چرخ یافت می‌شود. دارای یک سنسور سرعت و یک سوپاپ برای هر یک از چرخ‌های جلو، با یک سوپاپ و یک سنسور برای هر دو چرخ عقب است. همچنین سنسور سرعت چرخ‌های عقب در محور عقب قرار دارند.

ABS سه کاناله، کنترل چرخ‌های جلو را فراهم می‌کند؛ بنابراین هر دو می‌توانند به حداکثر نیروی ترمز دست یابند؛ با این حال چرخ‌های عقب هم تا حدودی کنترل می‌شوند. درواقع قبل از این‌که ABS در عقب فعال شود، هر دو چرخ جلو باید شروع به قفل‌شدن کنند. البته با این سیستم امکان قفل‌شدن یکی از چرخ‌های عقب در هنگام توقف وجود دارد که باعث کاهش اثربخشی ترمز می‌شود.

ترمز ABS تک کاناله و تک سنسور

این سیستم معمولاً در وانت‌هایی با ABS چرخ عقب یافت می‌شود. دارای یک سوپاپ که هر دو چرخ عقب را کنترل می‌کند و یک سنسور سرعت در محور عقب است. این سیستم مانند قسمت عقب یک سیستم سه‌کاناله عمل می‌کند که چرخ‌های عقب با هم کنترل می‌شوند و هر دو باید قبل از شروع کار ترمز ABS قفل شوند. در این سیستم همچنین ممکن است یکی از چرخ‌های عقب قفل شود و کارایی ترمز را کاهش دهد.

ABS تک کاناله و تک سنسور به‌راحتی قابل شناسایی است. معمولاً یک خط ترمز وجود دارد که از طریق یک اتصال T به هر دو چرخ عقب می‌رود. می‌توانید با جستجوی یک اتصال توزیع الکترونیکی نیروی ترمز در نزدیکی دیفرانسیل روی محفظه محور عقب، سنسور سرعت را پیدا کنید.

آیا ترمزهای ضد قفل واقعا کار می کنند؟

ترمزهای ضد قفل واقعا به شما کمک می کنند بهتر توقف کنید. نحوه کار ترمز ای بی اس به گونه ای است از قفل شدن چرخ ها جلوگیری می کنند و کوتاه ترین فاصله توقف را در سطوح لغزنده فراهم می کنند. اما آیا واقعاً از حوادث جلوگیری می کنند؟ این معیار واقعی کارایی سیستم های ABS است.

موسسه بیمه ایمنی بزرگراه (IIHS) مطالعات متعددی را انجام داده است تا مشخص کند که آیا خودروهای مجهز به ABS در تصادفات مرگبار بیشتر یا کمتری دخیل هستند یا خیر. مشخص شد که در یک مطالعه در سال 1996، وسایل نقلیه مجهز به ABS در مجموع کمتر از وسایل نقلیه بدون خودرو درگیر تصادفات مرگبار بودند.

این مطالعه در واقع بیان کرد که اگرچه خودرو های دارای ABS کمتر در تصادفات منجر به مرگ برای سرنشینان خودرو های دیگر شرکت می کنند، اما احتمال اینکه در تصادفات منجر به مرگ برای سرنشینان خودروی ABS به ویژه تصادفات تک وسیله نقلیه شود، بیشتر است.

در مورد دلیل این امر گمانه زنی های زیادی وجود دارد.

برخی از مردم فکر می کنند که رانندگان خودرو های مجهز به ABS به اشتباه از ABS استفاده می کنند یا با پمپ کردن ترمز یا با رها کردن ترمز هنگامی که احساس می کنند سیستم ضربان دارد.

برخی از مردم فکر می کنند که از آنجایی که ABS به شما اجازه می دهد در هنگام توقف وحشتناک هدایت کنید، افراد بیشتری از جاده فرار کرده و تصادف می کنند.

برخی از اطلاعات جدیدتر ممکن است نشان دهد که میزان تصادف خودروهای ABS در حال بهبود است اما هنوز هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد ABS ایمنی کلی را بهبود می بخشد.

برای مطالعه بیشتر بخوانید :واشر سر سیلندر چیست؟

نکات مهم در مورد رانندگی با ترمز

• در برخی شرایط ترمز abs عملکرد خوبی ندارد.
• در سطح خیابان سفت ترمز بگیرید ولی در سطح برف نرم ترمز بگیرید.
• در سطوح برفی نرم و به آهستگی ترمز بگیرید.در این حالت خودرو زودتر متوقف میشود.

تشخیص عملکرد نادرست ترمز

1. یکی از نشانه های خراب شدن ترمز ای بی اس خودرو واکنش نشان ندادن پدال ترمز است.در این حالت پدال ترمز سفت میشود و در نهایت عمل نمیکند.
2. وقتی سیستم ترمز خودرو درست باشد آنوقت پدال ترمز باید به راحتی کار کند.با یک بار پدال گرفتن خودرو باید متوقف گردد.پس از گذشت زمان ترمز گرفتن نیاز به فشار بیشتری روی پدال دارد.این یکی از نشانه های این است که ترمز خودرو نیاز به تعمیر دارد.
3. وقتی چراغ ای بی اس روشن شود آنوقت ترمز ای بی اس اتومبیل دچار ایراد شده است.در این حالت ترمز ای بی اس به دلیل عمکرد نادرست غیر فعال شده است.ترمز معمولی در این حالت درست کار میکند.
4. در صورت قفل شدن ترمز احتمالا ای بی اس مشکل دارد.

ایرادات متداول در ترمز ای بی اس

• مسدود شدن مسیر روغن که مدار بلوک ای بی اس که چرخ ها را تغذیه میکند مسدود میشود.در این حالت به چرخ مورد نظر روغن نمیرسد.
• مورد دیگر خالی کردن ترمز است که غیر از پمپ و چرخ ها به بلوک ای بی اس مربوط میشود.
• ایراد دیگر نشتی روغن میباشد که این روغن ریزی از خود بلوک می باشد.

این ایرادات در اکثر بلوک های ای بی اس ABS اتفاق می افتند. ایرادات دیگری نیز مانند قفل کردن موتور چرخشی یا …  در بلوک های ای بی اس اتفاق می افتد.

نتیجه‌گیری

روز‌هایی که مجبور بودید پدال ترمزتان را تا انتها بفشارید تا ماشینتان هنگام ترمزگیری نلغزد، گذشته است. سیستم ترمز ضد قفل ABS سال‌هاست که رانندگی را ایمن‌تر کرده است و در تمام خودرو‌های مدرن نصب می‌شود. به لطف سیستم‌های ترمز ضد قفل ABS، خودرو‌های امروزی ایمن‌تر از همیشه هستند. ABS در حال حاضر تقریباً در تمام خودرو‌ها و موتورسیکلت‌های جدید به عنوان یک استاندارد محسوب می‌شود و به کنترل کشش و توانایی راننده برای هدایت هنگام ترمز کمک می‌کند.